Lit (Li)

Lit wystêpuje we wszystkich tkankach . Lit podlega koncentracji w emalii zêbów i przypuszczalnie zapobiega próchnicy. Nagromadza siê on te¿ w nerkch i trzustce oraz w innych organach mi±¿szowych, a jego stê¿enie w surowicy jest wska¼nikiem niedoboru.

W³asno¶ci

Lit w surowicy krwi ludzi zdrowych osi±ga stê¿enie do 10 umol/l. Sole litu s± stosowane w leczeniu schorzeñ afektywnych, zw³aszcza w profilaktyce dwufazowej choroby afektywnej (oraz leczeniu depresji). W czasie leczenia nale¿y utrzymaæ stê¿enie litu we krwi w terapeutycznych granicach 0,6 -1,5 mmol/l. Stê¿enie toksyczne wynosi ponad 2 mmol/l.

Dzia³anie toksyczne

Objawy toksyczne mog± dotyczyæ wielu narz±dów: uk³adu nerwowego dr¿enie miê¶ni, zmiany w EEG, obrzêk tarczy, nerwu wzrokowego, ruchy kloniczne, niezborno¶æ, zawroty g³owy, drgawki, oczopl±s, senno¶æ, nietrzymanie moczu i stolca, tiki, halucynacje itp.), uk³adu sercowo-naczyniowego (hipotonia, zaburzenia rytmu, bradykardia, zmiany w EKG - sp³aszczenie lub odwrócenie za³amka T), uk³adu pokarmowego ( nudno¶ci, wymioty, biegunka, obrzêk ¶linianek, bóle brzucha, ¶liniotok, wzdêcia brzucha) uk³adu moczowego ( cukromocz, bia³komocz, moczówka prosta nerkopochodna), skóry (tr±dzik, sucho¶æ, wypadanie w³osów, ¶wi±d, owrzodzenia, obrzêki), uk³adu endokrynnego (wole, niedoczynno¶æ gruczo³u tarczowego, nadczynno¶æ gruczo³ów przytarczycznych, impotencja), uk³adu krwiotwórczego (zwiêkszona leukocytoza). W czasie leczenia litem czêsto stwierdza siê hiperglikemiê, hiperkalcemiê, zwiekszone stê¿enie wazopresyny, kreatyniny, magnezu, TSH, zwiekszon± aktywno¶æ kinazy kreatynowej, zmniejszenie stê¿enia kortyzolu, sodu, T3, T4. Niektóre leki mog± powodowaæ zwiêkszenie stê¿enia litu: indometacyna, piroksykam, meronidazol, diuretyki tiazydowe.

Brak

Zmniejszenie stê¿enia litu powoduj± ; mocznik, pochodne ksantyny, ¶rodki alkalizuj±ce. Brak litu w organizmach ssaków zak³óca metabolizm bia³ek i os³abia reprodukcjê.

Nadmiar

Podwy¿szenie zawarto¶æ litu w wodzie pitnej (twardej) mo¿e wp³ywaæ korzystnie na uk³ad kr±¿enia, a zw³aszcza przeciwdzia³aæ chorobie wieñcowej.

Dawka

W organizmie cz³owieka jest obecna zaledwie jedna tysiêczna grama litu, a dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek nie przekracza jednej dziesiêciotysiêcznej grama. Twarda woda zawiera zawsze du¿o litu Preparaty litu stosowane s± w chorobach psychicznych i uk³adu kr±¿enia.